Zencefil
ZENCEFİL Günümüzde kullanılan binbir derde deva şifalı bitkilerden biridir zencefil. Bu yönü ile artık doktor tavsiyesi olarak da kullanılmaktadır. Zencefilin değişik ülkelerde geçmişten günümüze kadar şifa amaçlı kullanıldığını belirten sayısız kaynak bulunmaktadır. Biz de makalemiz de zencefilin genel özellikleri, şifalı yönleri gibi birçok bilgiyi sizlerle paylaşacağız. GENEL ÖZELLİKLER Bitkiler aleminin tek çenekliler şubesine mensup olan [...]
Zencefil Konusunun Devamı
ZENCEFİL
Günümüzde kullanılan binbir derde deva şifalı bitkilerden biridir zencefil. Bu yönü ile artık doktor tavsiyesi olarak da kullanılmaktadır. Zencefilin değişik ülkelerde geçmişten günümüze kadar şifa amaçlı kullanıldığını belirten sayısız kaynak bulunmaktadır. Biz de makalemiz de zencefilin genel özellikleri, şifalı yönleri gibi birçok bilgiyi sizlerle paylaşacağız.
GENEL ÖZELLİKLER
Bitkiler aleminin tek çenekliler şubesine mensup olan bitki Zingiberaceae ailesinde yer almakta ve bilim dünyasında Zingiber officinale olarak bilinmektedir. Zencefilin yumruları, tıpta veya yemeklerde baharat olarak ya da bütün olarak da tüketilen kıymetli bir bitkidir. Bu bitki ailesinin diğer önemli üyeleri, kakule, zerdeçal ve galangal’ dır. Tıbbi kullanım için eczanelerde zencefil kapsülleri de satılmaktadır.
Zencefil yetiştiriciliği Doğu Afrika ve Karayip Bölgelerinden başlayarak Güney Asya’ya kadar yayılım göstermektedir. Zencefilin kendine karakteristik bir tadı ve kokusu vardır. Bünyesindeki lezzeti zingerone, shogaols ve gingerols adı verilen maddelerden sağlar. Taze zencefiliin ağırlığının üçte biri uçucu yağlardan oluşmaktadır. Zencefil bitkisinin ana bileşeni “zingiberene” adı verilen maddedir.
Taze zencefil sulu, etli ve çok hafif bir tada sahiptir. Genellikle kaynamış suya katılarak çayı yapılarak içilebilir, yemeklere katılarak tüketilebilir. Zencefil şeker yerine kullanılabilir, bal ile karıştırılarak tüketilebilir, zencefil çayına tercihe göre dilimlenmiş portakal, meyve veya limon de eklenebilir.
ZENCEFİLİN DİĞER ÜLKELERDEKİ KULLANIMI
Olgun zencefil köklerinin suyu son derece güçlüdür. Bu nedenle Hintliler baharat olarak kullanırlardır. Buna ilaveten Çin, Japon ve birçok Güney Asya mutfağında deniz ürünleri, keçi eti ve ya vejetaryen oaln kişiler için aroma verici olarak kullanılmaktadı. Zencefil aynı zamanda şekerlemesi yapılmakta ve salamura şeklinde de tüketilmektedir. Filipinler’de, zencefil boğaz ağrısı veya boğuk ses için şekeri yapılarak kullanılmaktadır. Endonezya’da, içeceği ve hurma şekeri elde edilir. Nepal’de, zencefil yaygın olarak sebzeler için bir baharat olarak, soğuk ve bazen çaya lezzet vermek için bazen de tedavi etmek için tıbbi olarak kullanılmaktadır. Vietnam’da, taze yapraklar, ince kıyılır, ayrıca kıyılmış kök zencefil de bir çok ustanın yemeklere lezzet katmak için ve üst garnitür olarak tüketilmektedir. Japonya’da, zencefil turşusu da elde edilmektedir. Kore’ de geleneksel olarak zencefil ince ince kıyılarak fermantasyon sürecinden hemen önce hamura eklenmektedir. Batı mutfağında, zencefil geleneksel olarak gazoz yapımında kullanılmaktadır. Ortadoğu’nun bazı bölgelerinde, toz zencefil kahve ve süt için bir baharat olarak tüketilmektedir.
ZENCEFİLİN ETKİLERİ NELERDİR?
Zencefil üzerine sayısız araştırma yapılmıştır. Laboratuvar ortamında kobaylar üzerinde yapılan deneyler insanlığın sağlığına olan yararları konusunda ışık tutmaktadır. Zencefil müthiş bir antibakteriyel özelliğe sahiptir. Yağı da elde edilerek kullanılan zencefil, yapılan incelemelerde bu yağın deri kanserini önlediği tespit edilmiştir. Michigan Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma da zencefilin bileşimindeki maddelerin yumurtalık kanserli hücreleri öldürdüğü bildirilmiştir.
Zencefil tükrük bezlerini uyararak tükrük üretimini artırır. Bu sayede yutkunmanın kolay gerçekleşmesini sağlar. Zencefil gıda koruyucu görevi görmektedir. Bu sayede kuru zencefil kökü genellikle bisküvi, kraker ve keklere hem lezzet hem de koruma amaçlı kullanılmaktadır. Zencefil güçlü bir uyarcıdır. Carminative ve dispepsi, gastroparezi, yavaş hareketlilik belirtileri, kabızlık ve kolik için sık sık kullanılmaktadır. Aynı zamanda safra üretimini teşvik etmektedir. Zencefil, artrit ağrıları azaltabilir, kanı sulandırır, kolesterol ve kalp tedavisinde faydalı özellikleri bulunmaktadır.
Gelişmekte olan ülkelerde bebek ölüm nedenlerinin başında ishal gelmektedir. Zencefil bileşikleri, Escherichia coli’ karşı etkili olup ishal oluşumunu engellemektedir.
Zencefilin uzmanlık alanlarından bir tanesi de bulantıya karşı birebir olmasıdır. Zencefilin, deniz tutması, sabah bulantısı ve kemoterapi nedeniyle oluşan mide bulantısı tedavisi için birçok çalışmalarda etkili olduğu bulunmuştur. Zencefil, gebelikte bulantıya karşı yardım için güvenli bir çözümdür.
Halk hekimliğinde zencefil demlenmiş çay olarak soğuk algınlığı için kullanılan bir halk ilacıdır. Aç karnına bir parça zencefil tütsü olarak kullanıldığında öksürük ve soğuk algınlığı için etkili bir tedavi olarak kabul edilir.
REAKSİYONLARI
Zencefile karşı alerjisi olanlarda genellikle döküntü meydana gelebilmektedir. Genellikle yan etkisiz olan zencefil bazı bünyelerde toz olarak kullanıldığında gaz, geğirme ve bulantı şişkinlik, mide yanmasına neden olabilir. Bir çok şifalı yönü ile karşımıza çıkan zencefili 2 yaşın altındaki küçük bebeklere önermemekteyiz. 2 yaş üzeri çocuklarda ise kullanım bir miktar sınırlandırılmalıdır. Yaklaşık olarak yetişkinlere verilecek olan miktarın üçte biri kadar verişmelidir. Yetişkinlerin ise günlük 4 gram kadar alması uygundır. Bu miktarı aşmamaları yerinde olacaktır.
tşkler